» CORPUS of Ioannes Dantiscus' Texts & Correspondence
Copyright © Laboratory for Source Editing and Digital Humanities AL UW

All Rights Reserved. No part of this publication may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopy, recording or any other information storage and retrieval system, without prior permission in writing from the publisher.

Letter #2370

[Ioannes DANTISCUS] to [Samuel MACIEJOWSKI]
Heilsberg (Lidzbark), 1541-07-19

English register:

Dantiscus has replied at length to Maciejowski’s letter of 3 June, addressing the discussions at the last Royal Prussian Diet concerning tax. He sent that letter through his nephew [Simon Hannau]. Provided matters unfold as he described at the time, he remains quite hopeful.

The opinion of the Royal Prussian Council regarding the coinage and the court appeal was not informed by the common good, but rather by current circumstances. Dantiscus is glad that he bears no responsibility, as he has demonstrated his loyalty to the king [Sigismund I Jagiellon]. He elaborates further on the matter in the enclosed leaf.

Dantiscus states that such extensive thanks are undeserved in his case. It is the recipient to whom all [the inhabitants of Royal Prussia] should show greater gratitude. He feels embarrassed that credit is being given to him for something that is in fact owed to the addressee.

Despite the opposition at the royal court, Dantiscus is happy that the king showed appreciation for the addressee by entrusting him with the bishopric of Płock. He expresses a conviction that enemies of righteous men will not escape their deserved punishment.

Dantiscus shares Maciejowski’s opinion that the proscribed Alexander [Sculteti] is heading toward ruin. Although he would prefer [Sculteti] to come to his senses, abandon his impiety, and cease inciting the people, Alexander stubbornly persists in his path to self-destruction. If there remains any piety in Rome, he will surely meet the fate he deserves.

Dantiscus thanks the recipient for the royal edicts that were sent to him. They arrived at just the right moment, as Dietrich von Rheden, an associate of the proscribed man, unexpectedly arrived from Rome. This is the same Rheden whose letters were found in Alexander’s small chest. He stopped in Königsberg and, as a canon of Ermland (Warmia), planned to visit the cathedral in Frauenburg (Frombork), but was discouraged by rumours about the edicts. Dantiscus expresses his indignation that Rheden, a canon, should seek support for the proscribed man from the [Lutheran] duke [Albert I von Hohenzollern].

The edicts have been proclaimed by the voivodes throughout Royal Prussia. The only one to disregard them was the voivode of Kulm (Chełmno) [Johann von Lusian (Jan Luzjański)], who is also derelict in his judicial responsibilities despite the many murders committed in the territory under his authority. One such incident even involved a royal courtier, Jabłonowski. Dantiscus has no doubt that complaints about this situation have already reached the king. He suggests that the king issue a warning to the voivode, perhaps through the son of the Kulm judge [Jerzy Plemięcki], whom Dantiscus recently recommended to Maciejowski. Unless a more diligent person is appointed to the office of voivode of Kulm, Dantiscus expects inevitable unrest, as Prussia is suffering constant incursions from Mazovia and the Dobrzyń Land as a result of the current voivode’s negligence.

Dantiscus was embarrassed to receive thanks from Maciejowski in his letter of 16 June for a gift he had sent him. He wishes the gift had been more lavish and more worthy of the recipient.

Dantiscus thanks Maciejowski for extending the validity of the safe conduct pass for the bearer of this letter, Hans Holsten. He notes that Holsten will likely be unable adequately to repay this kindness as he has been greatly impoverished as a result of legal proceedings. Nonetheless, Dantiscus hopes for Maciejowski’s continued support in Holsten’s inheritance case. In a similar dispute between citizens of Gdańsk (Danzig), he assures him that the parties could be persuaded to reach a settlement, as is customary when conflicting legal rights are invoked. [In this case,] Holsten is supported by the written Magdeburg law, derived from the Kulm law, while the opposing party relies on local custom. Although work is underway to restore the old [Kulm] law, this will not be achieved soon. Therefore, Dantiscus considers it fair that the parties should be compelled to settle their dispute at the [royal] court. He would like Maciejowski to persuade the king to issue an injunction to that effect. He also indicates that Holsten will personally present to Maciejowski his case against the Gdańsk city council. Finally, Dantiscus asks Maciejowski to extend the safe-conduct pass for Holsten further until he is fully cleared of all charges before the Council [of Royal Prussia].

He thanks Maciejowski for appointing Johann Stutte to the office of burgrave [of Gdańsk], as well as for forwarding to the Bishop of Kulm [Tiedemann Giese] the document [a royal letter to Duke Albrecht von Hohenzollern concerning the clarification of Dantiscus’s rights to part of the estate of Georg Langerbein, a priest from his diocese who died as an apostate].

He informs the recipient that [Gulielmus] Gnapheus has reportedly moved from Elbing (Elbląg) to Königsberg. If Gnapheus establishes a school there, Dantiscus believes that a royal mandate will be needed to prevent residents of Royal Prussia from flocking to it.

He thanks for the royal letter, which he delivered to Wolfgang Folder and his wife Barbara, along with his own letter to the Gdańsk city council containing recommendations regarding the announcement of the verdict. He has no further information on the matter but expects it to be successfully brought to a conclusion.

Dantiscus is glad that the king, under the addressee’s influence, did not rebuke his efforts regarding the tax matter. He promises to continue these efforts but wishes he had the same freedom to come and go as the voivodes and other officials of the [Royal Prussian] Council.

Dantiscus expresses satisfaction with Maciejowski’s decision to transfer the prebend in Gołąb, which he once held, to [Stanisław] Hozjusz.

Enclosed letter:

Dantiscus justifies the length of his letters to Maciejowski by the weight and number of issues he has to deal with in his role as president of the [Royal Prussian] Council.

Given that repeated admonitions to the duke have proved futile, Dantiscus’s opinion on the coinage has only had the effect of making everyone in both the Kingdom and Royal Prussia realize that the Hungarian guilder will soon be worth [merely] 50 groschen. As a result, prices are rising, and soon even the duke himself will no longer benefit from the abundance of minted coin because treasury revenues will decline in real terms. The cities [of Royal Prussia], seeing that over fifty mint workers are striking large quantities of bronze and silver coins daily for the duke, have concluded that they too may reopen their own mints once again. Dantiscus sees no other way to compel the duke to abandon this practice than by threatening him with the loss of his fiefdom, but he insists that it remain a secret that this suggestion came from him.

Dantiscus wishes to know the replies given by the duke to the addressee’s letters concerning matters that involve him, especially regarding the issue of appeals. He maintains that since subjects of the king of Poland cannot appeal against the duke’s judgments, then subjects of Duke Albrecht should likewise not have the privilege of appealing judgments passed by royal courts. He recalls that the Treaty of Cracow between the king and the duke [then Grand Master of the Teutonic Order, in 1525] stipulates that members of the [Royal] Council and the duke’s commissioners may be appointed and hold meetings only in matters concerning the duke himself. There was no mention of any matters involving private individuals. These provisions have not changed since the time of the Teutonic Order.

If Bartolomeus Vogt petitions for the appointment of commissioners in the inheritance case, one he has repeatedly lost, concerning the fugitive priest [Georg Langerbein], whose estate, according to the law, rightfully passed to Dantiscus, his demands should be rejected, as Dantiscus already stated in his letter to the addressee dated 15 July.

Dantiscus asks for guidance on what means he should use, consistent with the king’s pleasure, to persuade the participants of the upcoming [Royal Prussia] Diet to approve the taxes. He declares that he is ready to increase the ruler’s revenues and commends himself to both the king and the addressee.

He asks that the money from the inhabitants of Royal Prussia be graciously accepted despite the fact that it is being sent with delay and in instalments – at present, he is forwarding a sum delivered by the Pomeranian voivode [Jerzy Konopacki].

Certain Prussian councillors [Jerzy Bażyński] have informed Dantiscus that the starost of Rogoźno (Roggenhausen) [Jan Sokołowski] has departed for the royal court, having married the widow of the former starost, Lucas von Allen (Łukasz Mełdzyński), in order to retain the estate after her death. Since Sokołowski is not only not a Prussian indigene, but also opposes all Prussian laws and customs, Dantiscus discreetly asks Maciejowski at the request of his informants to safeguard the rights of the inhabitants of Prussia and to sound out the queen [Bona Sforza] whether she might be willing to agree to the purchase of the castle and the estate by the castellan of Gdańsk [Achatius von Zehmen (Cema)]. Von Zehmen promises additionally to secure nearly 6,000 florins on the castle in the queen’s favour and, if the plan succeeds, to give 100 florins as a token of gratitude to Maciejowski.

The bishop of Kulm (Chełmno) [Tiedemann Giese] has pointed out that the document issued by the chancery [i.e. a letter to Duke Albrecht I von Hohenzollern concerning the clarification of Dantiscus’ right to receive a portion of the estate of Georg Langerbein, a priest from his diocese who died as an apostate] is missing a royal signature even though the document itself states that it had been signed by the king. He asks that the document be reissued either complete with the signature or with the mention of the signature removed from the text. Dantyszek encloses a copy of the defective document in case the recipient does not have one in the chancery.

He reports that the citizens of Gdańsk have recently abandoned the solemn celebration of the feast of Corpus Christi. The craftsmen were ready to take part with their banners according to custom, but the city council issued a ban. Only the parish priest [Urbanus Urlici] held a procession inside the church accompanied by his attendants. Dantiscus fears that Gdańsk is following the example of Königsberg, and anticipates the spread of the “fire” [i.e., heresy] unless the rulers of Poland act to halt it.




Manuscript sources:
1rough draft in Latin, autograph, BCz, 245, p. 263-264, 274-273(!)
2office copy in Latin, in secretary's hand, BCz, 245, p. 275
3register with excerpt in Latin, Polish, 20th-century, B. PAU-PAN, 8244 (TK 6), a.1541, f. 50r-53r

Auxiliary sources:
1points in Latin, autograph, 16th-century, BCz, 245, p. 1-2 not numbered after p. 274 (f. 146r-v according to previous foliation)

 

Text & apparatus & commentary Plain text Text & commentary Text & apparatus

 

Reverendissime in Christo Pater et Domine, f[rater et amice carissime ac] honorande.

Salutem et obsequiorum [meorum commendationem].

Ad litteras Dominationis Vestrae Reverendissimae tertia Iunii pr[aeteriti datas] ... in eo, quod scribit non ignotu[m] ... steterit, quod in novissimo hic nostro conventu ... contributio, satis fuse litteris per nepotem meu[m missis rescripsi]. Si res ad eum modum temperabitur, ut tum sc[ripsi], [spes] non incerta superest. In me nihil deerit, quod pr[aestare pos]sum hocque de me Dominatio Vestra Reverendissima prolixe ac libere p[ersuasum habeat].

Quod consilium dominorum consiliariorum de moneta et app[ellatione] non displicuerit, non reipublicae commodo, sed rationi temporis [consen]taneum est. Ceterum, meum non esse admissum gaudeo, m[ihi] [sa]tisfactum est, quod fidem meam, [q]uam principi meo debeo, liberaverim. Ea de re in s[cheda] Dominatio Vestra Reverendissima leget appendiculam.

De [ma]gna hac nostra gratitudine adeo uberes gratiae non debe[ntur]. Debemus enim hic omnes, si omnes beneficium acceptum sentiremus, longe m[a]iora Dominationi Vestrae Reverendissimae, porro vetus est adagium: „Qui benefacit plurimis, benefecisse videtur nulli”. Ego quidem pudefio reputans suscepti pro nobis hic laboris Dominationi Vestrae Reverendissimae fuisse me auctorem, quod fructus sementi non responderint.

Quantum me exhilaraverit, quod serenissima maiestas regia ultro et contra aulae voluntatem atque internectivum in dignos odium, animo vere regio, dignitatis et virtutum Dominationis Vestrae Reverendissimae meritam rationem habuit in collatione episcopatus Plocensis, scribi nequit. Hac una re mihi restitutus fore confido non semper id posse bonorum virorum hostes, quod velint etc. Quibus etiam invitis et in illorum despicientiam multa facit Deus, ut tanto gravius, quo affligere volunt, affligantur. Neque ii sua carent carnificina, qua torti, puniri se quidem sentiunt, cum frustrata sua vident consilia, verum animos a crimine sumunt, tollantur in altum, ut lapsu graviore cadant etc.

Proscriptus Alexander, quod seipsum , ut scribit Dominatio Vestra Reverendissima, it perditum, sic revera habet. Advolat enim non secus atque pyrausta lucernae in suum interitum. Maluissem certe, ut impietate et, qui ex [e]a nascitur, inquie[t]o animo ad turbandum [ho]mines relicto resipuisset, quam quod ad restim usque malus esse non desinit. Sua illum haud dubie fata manent, nisi nihil sit in Urbe religioni[s] reliquum, ubi tamen semper, si non ex se, tamen ob emolumentum, quo[d] praestat, habita est venerabilis.

Commodum huc edic[ta] regia fuerunt allata, pro quibus impense ago gratias , cum praet[er] spem ex Urbe applicuit socius proscripti, Theodericus de Rh[eden], cuius multae in arcula erant litterae. Is in Monte Regio substitit ..., ut ecclesiae meae canonicus, convenire statuerat, v[ero post]quam de edictis rumor increbuit, hucusque se continuit. Fert[ur] ... [apud] illustrissimum dominum ducem vicinum meum modos quaesivisse, ut reditum, ... deploratis, in gratiam proscripto pararet. Quod si ob ... ... dabuntur, quid facto opus sit, non est, quod Dominatio Vestra Reverendissima ..., ad quale asylum et ad quorum consilia se canonicus Varmiensis contulit. Simil[es habent] labra lactucas.

Haec omnia Regni (si diis placet) ... [q]ui munera super [in]nocentem non accepit etc., si defensoribus istis Reg....

Edicta regia per has terras publicata sunt [a dominis] palatinis, praeterquam quod palatinus Culmensis ... oboedientiam non praestitit, sub quadamque contemp[tione] ...pote nullius usui, nisi quod in pecuniis et multis extorquendis ... dum studiosus et sanus, in aliis omnibus ... ...edenn oppido ... castro ... geruntur ... [ho]micidia non pauca commissa, quibus ille causam dediss... ... inibi Iablonowski aulicus regius interest cum [alii]s quibusdam nobilibus. Cuius rei fama et, ni fallor, querimoniae iam pridem auribus regiis attulerunt molestiam. Esset non abs re, quod in iis, et quod regia edicta flocci facit, acres ... quarum ...to per quempiam, vel per filium iudicis terrae Culmensis, quem paulo ante Dominationi Vestrae Reverendissimae commendavi. Homo durus, ineptus et nemini gratus accipere ... et nisi illi officio, cui ineptissime praeest, quispiam cordatior subst[i]tuatur, qui brevi excitabuntur tumultus, cum passim ex Masovia et terra Dobrinensi apud nos, illo oscitante , incursiones sint, exitus docebit.

In litteris item sedecima Iunii per nepotem meum missis, non merui, quas ferebant, gratias, quin potius pudore me tinxerunt, quod tenue hoc donativum Dominatio Vestra Reverendissima putare sit dignata. Voluissem quidem, ut amplius et dignius fuisset. Atqui multa hydrae capita in unum redigi difficillimum est.

Pro salv[i] conductus prorogatione Ioanni Holsten, qui has reddet, gratiam habe[o], utinam ille, ut debet, referat. Extenuatus est in iis litibus. Dominatio Vestra Reverendissima dabit veniam, si minus, quam par est, praestabit gratitudinis velitque illi adesse in causa hereditatis, quam cum suo agit adversario. Hoc testari possum, quod iuxta Culmensis iuri[s] consuetudinem simili in casu inter quendam Renoldum Feltstet et quendam Melman Gdani sic non fuit pronuntiatum, sed partes ad compositionem ferme coactae. Quod quidem fieri solet plerumque, ubi leges sibi sunt contrariae, quemadmodum in hac causa ius Maidenburgense scriptum, ex quo Culmense originem traxit, Ioanni Holstein patrocinatur, alteri iuris Culmensis consuetudo. Cumque in restituend[o] iure hoc nostro coeptum est laborari, quod cito absolvi nequit, aequitati conveniens esse cens[e]rem, sic adhuc pendente negotio, quod partes ad componendum hoc tempore in aula adigerentur, idque accedente auctoritate regi[a] fiet non incommode, modo Dominatio Vestra Reverendissima Ioanni Holsten, quem iam tot[ies] commendavi, et ad iterum meam commendationem non desit. Causam, quam habet contra consulatum Gdanensem, ipse exponet. Oro illi prorogari salvum conductum, quousque coram dominis hic consiliariis prorsus absolvatur.

Burgrabiatum domino Ioanni Stutte opera Dominationis Vestrae Reverendissimae ad meam interpellationem collatum et declarationem reverendissimo domino Culmensi missam magnas gra[tias] habeo.

Gnapheus relicto Elbingo ad Montem Regium se contulisse fertur. Quod si eo loci ludum litterarium instituerit, mandato opus erit regio, ne nostrates illuc confluant, ut non error novissimus peior prio[ri] fiat.

Wolffgango Fold <e> r et Barbarae coniugi eius cum regiis litteris, pro quibus item gratias habeo, meas ad magistratum Gdanensem dedi per modum declarationis sententiae commendatitias. Nihil ad me refertu[r]. Rem in portu esse auguror.

Quod serenissima maiestas regia studium meum ad contributionem amico ductu Dominationis Vestrae Reverendissimae non impr[o]baverit , gratum fuit, neque hoc ipsum in posterum deficie[t]. Orabit tamen, quod scripsi novissime, si liberum palatinis et aliis nostri consilii ordinibus [licen]tia venire abireque quandolibet esse debet, mihi non ite[m] negetur.

Meminisse Dominatio Vestra Reverendissima in assecutione episcopatus Plocensis eximii domini doctoris Hosii, quod ille quondam Columbam meam obtinuerit, adeo mihi fuit gratum (hominem enim iam inde a puero ex animo diligo), quod nulli usquam mihi gratiori dari potuerit, habeoque, quas possum, Dominationi Vestrae Reverendissimae gratias, utque illum ampliori in dies benevolentia com[ple]ctatur, quam pro suis bonis dotibus continenter promereri stude[bit] ..., [inter]im oro meque et illum Dominationi Vestrae Reverendissimae intime commendo. Dominus ... sospitet prosperetque diutissime in omnibus.

Ex Heilsberg, XIX Iulii MDXLI.

Enclosure:

[Reverendissime mi] Domine.

Quod ... litteris ... multa lectione Dominationi Vestrae Reverendissimae ...s molestiam, non velit ferre aegrius, quam rerum, de [quibus] scribitur, necessitas postulat. Ad me, ut huius hic se[natus et] consilii praesidentem, omnes negotiorum tumultus devolvuntur. In quibus non licet, ut libenter velim , si omnia expl <i> cari debent, agere Laconice.

Consilium meum de moneta , cum iam iteratis vicibus illustrissimus dominus dux sit nequicquam commonitus, extorsit [ad] hoc [mom]entum, quod tum in Regno, tum apud nos p[rae]sentissime sentitur, paulo post pro aureo Hungaro 50 grossi so[l]ventur. Ad cuius auri aestimationem pretia rerum omnium ascendu[nt] neque ipsi principi paucos post annos haec monetae copia commodabit, quae eo lucro, quod illa modo fert, proventus publicos plurimum extenuabit. Habet ipse dominus dux quovi[s] die supra quinquaginta monetarios, qui magnam vim aeris e[t] argenti procudunt, unde civitates hic nostrae rursus off[i]cinas suas, cum haec libertas privilegii domino duci admi{mi}ttitur, sub eadem libertate aperire statuerunt. Quid hinc futurum, quis Tyresias non videt. Feram ego, quae ferr[e] coguntur omnes, patienter, quantum vero rei publicae em[o]lumenti decedet, ex aequo plebs et princeps percipiet. Adeo dulcis est haec ex moneta utilitas domino duci, quod eam non nisi coactus deseret, et si cogi deb[et], qui rogatus non facit, quod debet, aptius medium, ne per extrema agatur, quam ut sub comminatione amit <t> endi feudi desistat, a me repe[riri] nequit. Ea in re si erro, cum dispicientia mea ali[ud] non assequitur, non sum indignus venia. Haec sub solit[a] inter nos fiducia sic oro Dominatio Vestra Reverendissima ten[e]ret, ne mihi aliquando sit fraudi. Ego quidem quod se[ntio], non possum, nisi plane, proferre etc.

Si quid Dominatio Vestra Reverendissima domino duci de me scripsit, quid responsi rettulerit, q[uae]so, certiorem me reddat, in eo praesertim, quod ad appel[la]tionem pertinet. Si nostrates ab illo appellatione uti non de[bet], consentaneum utique est, ut vicissim eius subditi ea concess[ione] apud nos non utantur, sicque par pari reddatur. In novissima transactione Cracoviensi inter serenissimam maiestatem regiam et dominum ducem cautum est, quod utriusque partis consiliarii et commissarii dari et conve[ni]re non debent, nisi in causis, quae ad ipsius ducis pe[rso]nam pertinent. De causis privatorum non fit ment[io]. Quae in eo manent statu, in quo fuerunt a tempore ordinis hu[ius].

Proinde si Bartolomeus Vogt [cu]m suis commissarios petat in ca[u][sa], ex qua toties excidit, et quae a sacerdote apostata et [in]testato ad me iure defluxit, ut hinc XV huius per filiu[m] iudicis terrae Culmensis scripsi, non est audiendus, sed hom[o] turbulentus, ut meruit, absolvendus. Quemadmodum Dominationem Vestram Reverendissimam facturam confido.

Scripsit Dominatio Vestra Reverendissima, quod modi bona ratione fulti invenientur, quibus pro futuro proxime conventu nostri inducentur ad contribuendum. Quos, si licet, ut mihi describat, oro. Si forsan ... additamentum, quo res fieret facilior, adhiberi possit, ut tandem voluntati , quam promovere pro virili curabo, serenissimae maiestatis regiae respondeatur. Cui ut m[e] et meam ad commoda regia augenda propensionem studiosissime [co]mmendet meque ipsum apud se Dominatio Vestra Reverendissima intime commenda[tum] [habe]at et, quod facit, me in dies magis ac magis diliga[t, ita ut ego il]lam unice amo atque observo, rogo plurimum.

D... ... Holsten, de q[uo] ... illius vere lentae ... ...ginta sex et 20 g[rossos] ... florenos a magnifico domino palatino Pomeran[iae] ... iussi consignari ad manus eximii domini d... ... ille sine strepitu, quo reponi debent, sciet ... quidam nostratium, alii qui etiam hanc co... sunt polliciti, non desiturus sum ab eis, quousque .... Quod itaque sic frustillatim mittitur, cum integrum ... nostris [q]uibusdam cerebrosis uno tempore haberi nequit, Dominatio Vestra Reverendissima boni consu[lat] ....

Scribunt quidam ex nostris consiliariis praefectum Rogosnensem, qui viduam capitanei olim Lucae de Allen duxit, ad aulam esse profectum, ut castrum hoc cum districtu post coniugis suae mortem possidere possit. Quod ob id non solum, quod non sit noster indigena, sed quia omnibus hic nostris iuribus et consuetudinibus adversatur, gravissimum videtur. Rogarunt idcirco me, ut secreto cum Dominatione Vestra Reverendissima agerem, si quo pacto ab ista ambitione ille protrudi possit, ut nos in privilegiis nostris salvi maneamus, utque rem plane capiat, generosus dominus castellanus Gdanensis, si a reginali maiestate obtineri posset, vellet redimere hoc castrum cum districtu et addere ad inscriptionem super eodem castro serenissimae reginali maiestati prope sex milia florenorum pollicetur. Item, si res succedet, pro gratitudine Dominationis Vestrae Reverendissimae florenos centum. Velit igitur pertentare modis, quibus novit, expeditioribus serenissimae reginalis maiestatis mentem illiusque mihi facere significationem. Qua in re hic nobis omnibus non vulgariter gratificabitur.

Reverendissimus dominus Culmensis erratum esse in scriptione declarationis regiae mihi scripsit, eo quod in calce additum sit: „Harum testimonio litterarum quibus et manum et sigillum nostrum apponi curavimus”, cum manu regia ea declaratio non sit subscripta. Rogat itaque, ut rescribatur, et ut vel manus regia, si fieri potest, addatur, vel illius non fiat mentio. Si in cancellaria non esset, exemplum iis adiunctum misi etc.

Non possum committere, quin addam Gdanenses tribules meos in proximo Corporis Christi festo eum honorem, quem a principio conditae civitatis maiores eorum Sacratissimo huic Sacramento semper celebri cum sollemnitate exhibuerunt, penitus omisisse, nisi quod in ecclesia, dumtaxat paroch[us] cum suis, processionem, ut vocamus, egerit. Erant opifices cum ve[xil]lis suis, ut in more positum est, ad eam celebritatem a... at propensi, verum, prohibitione a magistratu facta, re in[fecta fuit] discessum. Vivitur inibi ad eundem modum, ut in Mont[e Regio] subvereor, nisi temporius provisum fuerit, quod ex iis se... maius quam ante aliquando inflammabitur incendium. Deus m[iserea]tur et det hanc principibus nostris mentem, quo tantae ... obex tandem ponatur etc.

XIX Iulii MDX[LI].