Ex litteris serenissimorum dominorum meorum, ⌊regis⌋ et ⌊reginae Poloniae⌋, abunde intellexit illorum querelam de iniuria ab officialibus Sacratissimae Maiestatis Vestrae in mora remotionis sequestri illis illata. Quam et ego alias Maiestati Vestrae Sacratissimae
aliquoties exposui, unde Maiestata Vestra Sacratissima nova mandata ad
⌊collaterale consilium⌋, ut ⌊serenissima domina mea⌋ non audito prius
illustrissimo Mediolani duce aut quovis alio in integrum restitueretur, his
diebus fieri commisit, reservato nihilominus castellano Barensi per
ill(ustrem) or ill(ustrissimum)⌈ill(ustrem)ill(ustrem) or ill(ustrissimum)⌉
dominum ⌊viceregem⌋ instituto contra primam sententiam et
voluntatem Maiestatis Vestrae Sacratissimae. Qua decreverat, quod ⌊serenissima domina mea⌋ castellanum fidum et gratum Maiestati Vestrae Sacratissimae, donec aliter
foret cognitum, deputare deberet. Ad praesens vero hoc decreto mutato
Maiestas
Vestra Sacratissima magnificum ⌊Ferdinandum de Alarcon⌋ pro castellano
vult designari. Quod ⌊serenissimi principes mei⌋ tam indignis modis duci et
versari gravissimo ferunt animo supplicantque per me Sacratissimae
Maiestati Vestrae illamque iterum atque iterum summopere rogant, velit in priore sua voluntate, quod dignum et caesareo nomine atque animo conveniens est,
persistere ⌊castellanoque⌋ huic praeter scientiam serenissimae dominae meae
constituto mandare, ut ⌊castrum Barense⌋ in manus serenissimae dominae meae
cedat et resignet, eumque aliquo alio officio seu magistratu contentum
reddere
certum habitura, quod serenissima domina mea ad hoc castrum personam gratam
et
fidam Sacratissimae Maiestati Vestrae ex ⌊regno Neapolitano⌋, donec aliter
cognitum fuerit, praeficiet. Sperantque ⌊serenissimi principes mei⌋, quod
Sacratissima Maiestas Vestra ea in re illorum ac coniunctionis et
necessitudinis cum Maiestate Vestra mutuae benigniorem habebit rationem neque
illos tam indignis modis turbari atque circumduci patietur.
Maiestas caesarea non putat priori decreto derogatum seu contraventum. Si lite pendenti et donec de iuribus(?) partium sit cognitum,
nominetur et declaretur persona grata et fida suae maiestati, cui per
serenissimos regem et reginam committatur custodia dicti castri et qui habeat
praestare iur(amen)tum ipsi caesareae maiestati iuxta formam eiusdem primi decreti. Et ideo grave censeri non debent ipsi serenissimis regi et reginae,
si magnificus dominus Ferdinandus de Alarcone magis gratus et fidus ad hoc videatur electus, qui nihilominus decreti formam est
servaturus. in next line, in the hand of Mercurino Gattinara⌈⌊Maiestas caesarea⌋ non putat priori decreto derogatum seu contraventum. Si lite pendenti et donec de iuribus(?) partium sit cognitum,
nominetur et declaretur persona grata et fida ⌊suae maiestati⌋, cui per
serenissimos ⌊regem⌋ et ⌊reginam⌋ committatur custodia ⌊dicti castri⌋ et qui habeat
praestare iur(amen)tum ipsi caesareae maiestati iuxta formam eiusdem primi decreti. Et ideo grave censeri non debent ipsi serenissimis ⌊regi⌋ et ⌊reginae⌋,
si magnificus dominus ⌊Ferdinandus de Alarcone⌋ magis gratus et fidus ad hoc videatur electus, qui nihilominus decreti formam est
servaturus.Maiestas caesarea non putat priori decreto derogatum seu contraventum. Si lite pendenti et donec de iuribus(?) partium sit cognitum,
nominetur et declaretur persona grata et fida suae maiestati, cui per
serenissimos regem et reginam committatur custodia dicti castri et qui habeat
praestare iur(amen)tum ipsi caesareae maiestati iuxta formam eiusdem primi decreti. Et ideo grave censeri non debent ipsi serenissimis regi et reginae,
si magnificus dominus Ferdinandus de Alarcone magis gratus et fidus ad hoc videatur electus, qui nihilominus decreti formam est
servaturus. in next line, in the hand of Mercurino Gattinara⌉
Iniunxerunt etiam mihi, ut
confirmationem articulorum matrimonii inter ⌊eos⌋ a Maiestate Vestra
Sacratissima impetrarem. Quam cum Maiestas Vestra Sacratissima non
gravate
superioribus diebus concessit, erit ⌊serenissimis principi
UUB, H.155, f. 187vbus meis⌋ apprime
gratum, ut autem huiusmodi articuli vigore con leaf deeply bound⌈[n]n leaf deeply bound⌉firmationis Maiestatis
Vestrae
Sacratissimae effectum suum sortiantur, serenissimi principes leaf deeply bound⌈[s]s leaf deeply bound⌉ mei
Maiestatem Vestram Sacratissimam rogant plurimum, ut quemadmodum prius
executo leaf deeply bound⌈[to]to leaf deeply bound⌉ribus testamenti illustrissimae olim dominae ⌊ducis Mediolani⌋
et ⌊collaterali consilio⌋ inhibuit, ne ad istiusmodi testamenti executionem
procederent. Hoc illis iterum velit iubere, nam dominus ⌊vicerex⌋ in grave
praeiudicium principum meorum ⌊collaterali consilio⌋ scripsit, ut testamenti
executio fieret, quod esset ex diametro priori commissioni Maiestatis Vestrae
Sacratissimae atque ipsis etiam articulis matrimonialibus contrarium, in quibus cautum habetur illustrissimam olim ⌊dominam
ducem⌋ sine voluntate ⌊principum meorum⌋ hoc modo testari non potuisse.
Quapropter nominibus quibus supra
Maiestati Vestrae Sacratissimae humiliter supplico, dignetur ipsos
⌊principes
meos⌋ in eorum iustitia manutenere et conservare ac priorem suam
inhibicionem leaf deeply bound⌈[nem]nem leaf deeply bound⌉
novis mandatis validam facere. Quod ⌊illi⌋ omnibus fraternis studiis et
officiis
modisque, quibus umquam poterint, referre ac perpetuo prome leaf deeply bound⌈[e]e leaf deeply bound⌉reri erga
Maiestatem Vestram Sacratissimam curabunt.
Habetur
hic in publico ad Maiestatem Vestram Sacratissimam huc esse perscriptum,
quo(niam) or quo(modo)⌈quo(niam)quo(niam) or quo(modo)⌉
⌊serenisimus dominus meus⌋ contra
religionem ecclesiae Romanae ac iura imperii Maiestatis Vestrae
Sacratissimae
cum illustri domino ⌊magistro Prussiae⌋
pacem fecerit. Quod cum ⌊serenissimus dominus meus⌋ ex litteris meis
intellexisset, sic ut omnia acta sunt, in notitiam Maiestatis Vestrae
Sacratissimae secundum rei veritatem pervenire voluit. Non est incognitum
Maiestati Vestrae Sacratissimae,
quo(niam) or quo(modo)⌈quo(niam)quo(niam) or quo(modo)⌉
superioribus annis
bellum hoc pro iure ⌊regni sui⌋ ac ⌊subditorum⌋ suorum tuitione ⌊serenissimus
dominus meus⌋ inuitus cum domino ⌊magistro⌋
gessit, et deinde ad ⌊Sedis Apostolicae⌋ ac Maiestatis Vestrae Sacratissimae aliorumque Christianorum regum et
principum postulata, non gravate per quadriennales inducias remisit. Quae cum iam prope exspirarent et ⌊regnicolae⌋ ⌊serenissimi domini mei⌋, ut ulterius proro
UUB, H.155, f. 188r garentur, nequaquam consentire vellent, quinimo ad prosequendum hoc bellum et ordinem ad debitam
oboedientiam cogendum omnino persisterent, ipse dominus ⌊magister⌋ id sentiens, praemissis
illustribus ⌊Georgio marchione⌋ fratre suo et ⌊Friderico duce Lignicensi⌋ ad
tractandum de pace, cum ipsis tractatibus ultro se ad ⌊serenissimum dominum
meum⌋
contulit. Et quia ⌊Sedes Apostolica⌋ et Maiestatas Vestra Sacratissima,
serenissimus item ⌊Hungariae rex⌋ cum aliis quibusdam principibus paulo ante
⌊serenissimum dominum meum⌋ ad pacem et concordiam ineundam cum domino ⌊magistro⌋ hortabantur resque
idipsum Christiana, quae fere ubique intestinis dissidiis distrahitur,
efflagitare videbatur, serenissimus dominus meus, qui alias pacis, ubi eam dignis modis habere potest, est
amantissimus, facile ad hoc tam perniciosum bellum componendum consensit
pacemque cum domino magistro,
quae pro praesentium temporum ratione contingere potuit, confecit, ab eoque
debitum suum ratione ⌊terrarum Prussiae⌋, quae iustissimo titulo et
antiquissimo
hereditario iure ad ⌊serenissimum dominum meum⌋ ac ⌊illius regnum⌋ spectant,
praestari written over e⌈eii written over e⌉ sibi permisit, quod alias etiam maiores serenissimi domini mei ab hoc ⌊ordine⌋
semper exigebant, et illis aliquoties fuit praestitum, ratus multo fore
commodius stantibus sic nunc ⌊orbis Christiani⌋ rebus, hoc modo sine armis
debitum suum consequi, quam illud furore bellico extorquere.
Quod vero dominus ⌊magister⌋ a professione sua
descivit, nulla ⌊serenissimo domino meo⌋ ea in re culpa impingi potest, cum
iampridem et dudum ante subditi domini magistri
unacum fratribus ⌊ordinis⌋ ab institutis ac oboedientia ⌊Sanctae Romanae
Ecclesiae⌋ defecissent, iamque illic inter eos non solum de hoc ordine et
professione, verum etiam de tota prorsus religione actum esset. Cui errori
adeo
nullam unquam occasionem ⌊serenissimus dominus meus⌋ praebuit, ut etiam in hac
conficienda pace nihil non tentaverit, quo omnia sic composita fuissent.
Quemadmodum constitutio et sanctae religionis catholicae observantia
exigebat,
hocque tractatus ipsi et istorum rerum actus liquido testabuntur. Effecit
enim
⌊serenissimus dominus meus⌋ tantum pro iurisdictione ecclesiastica
ecclesiasticorumque bonorum restitutione, quae iam in illis terris funditus
direpta et deplorata videbantur, quo Deo propitio ac ⌊Sede Apostolica⌋ Maiestateque Vestra Sacratissima assistente reliqua sine magno strepitu ad
normam et debitum modum aliquando reduci poterint.
UUB, H.155, f. 188v Alia de religione inter
⌊serenissimum dominum meum⌋ et ⌊magistrum⌋
acta non sunt, tum quia hoc interesse illius non videbatur, cum istius
⌊ordinis⌋ institutor non fuerit, tum etiam, quod dudum prius sub ditione
magistri
de religione catholica et illius institutis omnibus votis et professione
posthabita fuerat discessum. ⌊Serenissimus dominus meus⌋ istius ⌊ordinis⌋ curator numquam fuit, sed ab eo dumtaxat hereditarium ius suum ac ⌊regni⌋
sui necessario exegit sicque illi religio catholica semper fuit cordi, ut
etiam facultates et sanguinem suum plerumque pro illa effundere non
dubitaverit, tantum abest, ut ab illa opera et consensu suo quicquam per
hanc
transactionem detractum iri velit Luteranamque pestem eiusque
perniciosissimum
incendium, quo serenissimi domini mei proximus et maior paries ardet, quanta solicitudine et labore exstinguere atque
a regno suo arcere conatus sit, satis illius edicta et variae ad
Sedem Apostolicam leaf deeply bound⌈[cam]cam leaf deeply bound⌉ ac alios principes legationes manifesto testimonio esse
possunt.
Quapropter Maiestateque Vestra
Sacratissima numquam sibi aliud de ⌊serenissimo domino meo⌋ et ⌊illius
subditis⌋
persuadere patiatur, quam id, quod Christiano regi Christianaeque fidei
fratrique et consanguineo observandissimo Maiestatis Vestrae Sacratissimae
conveniens est, neglectis aemulorum calumniis, qui illi et favorem
benevolentiamque Maiestatis Vestrae Sacratissimae invident et hanc mutuam
coniunctionem ac necessitudinem inter Maiestatem Vestram ferre nequeunt.
Habitura Maiestatas Vestra Sacratissima eum fratrem et singularissimum
amicum
⌊Poloniae regem⌋ dominum meum, qui nulli in amore et observantia erga
Maiestatem
Vestram cum vita et fortunis suis umquam sit cessurus.
Perlata huc etiam fuit a ⌊serenissimi
domini mei⌋ malevolis vanissima quaedam fabula, quod ipse non solum dominum ⌊magistrum⌋, ut a professione sua
deficeret, induxerit, verumetiam ⌊filiam suam primogenitam⌋ illi in coniugem desponderit. Quantum hoc
sit ab omni ratione et sano intellectu alienum, cum hoc numquam apud nostros
tractatum, immo ne somniatum quidem extitit, Maiestatas Vestra Sacratissima
pro sua incomparabili prudentia perpendat illosque, qui istiusmodi anilia
deliramenta describunt, ut notam aliquam falso serenissimo domino meo
inurerent cognoscat et ab illis sibi caveat. Reputetque secum istius
⌊serenissimum dominum meum⌋ et aetatis ac prudentiae
UUB, H.155, f. 189r esse, quod tam enormis
error, ne dicam turpitudo, in eum numquam Deo bene favente cadere possit.
Intellexi nuper male hic apud
plerosque audire ⌊serenissimum dominum meum⌋, quod cum ⌊Turca⌋ indutias fecerit
aestimatumque est hoc pro magno quodam piaculo, quod tandem rebus suis
consuluerit, verum cum Maiestatas Vestra Sacratissima causas, cur hoc
factum
sit, cognoverit, non poterit nisi boni consulere. Non ignorat Maiestatas Vestra Sacratissima et toti ⌊Christiano orbi⌋ cognitum est, quibus in discriminibus et extremis periculis iam a multis armis ⌊regnum et dominia⌋ ⌊serenissimi domini mei⌋ continue sint exposita. Quemadmodum ego id hac potissimum de causa ter in ⌊Hispanias⌋ ad Maiestatem Vestram Sacratissimam missus abunde coram in notitiam Maiestatis Vestrae perduxi. Meminit etiam Maiestatas Vestra
Sacratissima, quam spem olim ⌊summi pontifices⌋ ac praeclarissimae memoriae
divus ⌊Maximilianus caesar⌋ ⌊serenissimo domino meo⌋ et illius nepoti
serenissimo
⌊Hungariae et Boemiae regi⌋ dederant de Christianis principibus in concordiam
reducendis ac generali contra infideles expeditione paranda. Qua hactenus
inhaerentes pacemque et indutias a ⌊Turca⌋ oblatas recusantes, ipse
⌊serenissimus
dominus meus⌋ cum nepote suo ⌊Hungariae rege⌋ ingens detrimentum et damnum
irrecuperabile
his proximis annis passi sunt, unde et universa ⌊respublica Christiana⌋ non
parum
fuit inclinata. Qua de re ⌊subditi et regnicolae⌋ ⌊serenissimi domini mei⌋
considerantes non modo sopiri bella Christianorum intestina, verumetiam illa
indies augeri et magis exasperari nequaquam voluerunt in ea spe generalis
expeditionis diutius pendere et tantas infidelium vires, quibus se impares
cognoverunt, citra ullius auxilium sustinere, praesertim cum pro comperto
haberetur ⌊ducem Moscoviae⌋ cum ⌊Turca⌋ foedera et societatem contra serenissimum
dominum meum inivisse, intelligentesque ipsi serenissimi domini mei subditi
praesen
UUB, H.155, f. 189v tissimum sibi imminere discrimen, dum Turcus, Tartarus et dux
Moscoviae
simul eos iunctis viribus impeterent, serenissimum dominum meum ad indutias
cum
Turca faciendas adegerunt, intra quas leaf deeply bound⌈[s]s leaf deeply bound⌉ aliquamdiu respirare et tot aliis
hostibus, quorum vel unus maximo cuique regno satis esset, commodius
resistere
possent. Proinde leaf deeply bound⌈[e]e leaf deeply bound⌉ ⌊serenissimus dominus meus⌋ summopere rogat, ut si quid ea
in
re praeter Maiestatis Vestrae Sacratissimae sententiam factum sit, boni
consulere dignetur. Quandoquidem et necessitas ipsa et subditorum ⌊serenissimi
domini mei⌋ continuae expostulationes id exigebant, ac etiam, quod ⌊dux
Moscoviae⌋
se aperte ⌊Turcis⌋ firmissimo foedere iunxit, et quod adhuc de certa inter
Christianos principes pace nihil constare potest. Nihilominus tamen cum ad
agendum aliquid in commune contra infideles ventum fuerit, Maiestatas
Vestra
Sacratissima persuasissimum sibi habeat ⌊serenissimum dominum meum⌋ cum
omnibus
gentibus et viribus suis, ut Christianum regem et fratrem integerrimum atque
observandissimum Maiestatis Vestrae Sacratissimae decebit, non postremum
futurum.
Sacratissimae Maiestatis Vestrae humillimus ⌊Ioannes
Dantiscus⌋, serenissimi ⌊Poloniae regis⌋ etc. orator