Liczba odwiedzin: 3228
» Korpus Tekst├│w i Korespondencji Jana Dantyszka
Copyright © Pracownia Edytorstwa ┼╣r├│de┼é i Humanistyki Cyfrowej AL UW

Wszelkie prawa zastrze┼╝one. Zabrania si─Ö kopiowania, redystrybucji, publikowania, rozpowszechniania, udost─Öpniania czy wykorzystywania w inny spos├│b ca┼éo┼Ťci lub cz─Ö┼Ťci danych zawartych na stronie Pracowni bez pisemnej zgody w┼éa┼Ťciciela praw.

List #1385

[Ioannes DANTISCUS] do Cornelis [DE SCHEPPER] & Godschalk ERICKSEN (SASSENKERLE)
L├Âbau (Lubawa), 1535-12-23

Regest polski:

Z powodu d┼éugotrwa┼éego braku wiadomo┼Ťci, maj─ůc w pami─Öci niepomy┼Ťlny horoskop De Scheppera, Dantyszek bardzo niepokoi┼é si─Ö o jego ┼╝ycie, tote┼╝ nadzwyczajnie si─Ö cieszy z otrzymanych w┼éa┼Ťnie obszernych list├│w. Odpisuje w po┼Ťpiechu, aby zd─ů┼╝y─ç przekaza─ç list przez zaufanego pos┼éa┼äca Rady Miasta Gda┼äska, kt├│ry dostarczy┼é mu list De Scheppera. Przeprasza za chaotyczno┼Ť─ç listu.

Dantyszek cieszy się, że De Schepper zaniechał stosowania wobec niego napuszonej oficjalnej tytulatury.

Wiadomo┼Ťci o dotarciu do Francji kr├│lowych [Marii] W─Ögierskiej i Eleonory Austriackiej dotar┼éy do niego ju┼╝ wcze┼Ťniej, wraz z niepotwierdzon─ů plotk─ů, ┼╝e kr├│l Francji w zwi─ůzku z tymi odwiedzinami odebra┼é cesarzowi podst─Öpem pewn─ů twierdz─Ö.

Dantyszek zgodnie z rad─ů De Scheppera wybaczy┼é oszczercom i jest dobrej my┼Ťli.

Zgadza si─Ö z opini─ů De Scheppera co do los├│w jego listu z Belgradu, przekazanego Dantyszkowi za po┼Ťrednictwem [Hieronima] ┼üaskiego.

Za┼é─ůcza osobna kartk─Ö na temat Fabiana Wojanowskiego i Isabeli Delgady.

Cieszy si─Ö z ┼╝yczliwo┼Ťci ┼╝ony De Scheppera [Elisabeth Donche] oraz Daniela De Heulle, oraz z pomy┼Ťlnych wie┼Ťci o baliwie Ghent [Arendt Sturm], jego rodzinie i Michaelu de Vriendt. Przekazuje pozdrowienia przyjacio┼éom z Ghent.

Dantyszek winszuje Friedrichowi II von Wittelsbach po┼Ťlubienia Doroty [c├│rki Christiana II von Oldenburg], wyra┼╝a jednak opini─Ö, ┼╝e by┼éoby lepiej, aby nie aspirowa┼é on do tronu du┼äskiego ze wzgl─Ödu na odmienno┼Ť─ç obyczaj├│w i nieznajomo┼Ť─ç j─Özyka. Popiera zamiar kr├│lowej Marii [W─Ögierskiej] zaprowadzenia spokoju w Danii, liczy te┼╝ na skuteczno┼Ť─ç dzia┼éa┼ä De Scheppera, delegowanego tam przez cesarza. Dantyszek nie dziwi si─Ö temu, ┼╝e ksi─ů┼╝─Ö Albrecht Hohenzollern popiera swojego szwagra [Christiana III], zgadza si─Ö jednak z De Schepperem, ┼╝e trzeba zawrze─ç pok├│j i wznowi─ç swobodn─ů ┼╝eglug─Ö.

Dantyszek zwr├│ci┼é si─Ö z pytaniem do Gda┼äszczan o istot─Ö ich sporu z mieszka┼äcami Holandii, przeka┼╝e De Schepperowi ich odpowied┼║. Ma zamiar upomnie─ç Gda┼äszczan, by trzymali si─Ö wcze┼Ťniejszych um├│w.

Wyra┼╝a pochlebn─ů opini─Ö o Hieronimie ┼üaskim, ciesz─ůc si─Ö, ┼╝e napisa┼é on do De Scheppera o wyprawie moskiewskiej i o swoich k┼éopotach na W─Ögrzech. Dantyszek spotka┼é si─Ö z ┼üaskim na za┼Ťlubinach Jadwigi Jagiellonki. Ma┼é┼╝e┼ästwo to by┼éo negocjowane z udzia┼éem Dantyszka, co wzbudzi┼éo z┼éo┼Ť─ç jego oszczerc├│w.

Dantyszek nie ma wiadomo┼Ťci od Jana van Campen. ┼╗a┼éuje, ┼╝e ten uczony ju┼╝ u niego nie mieszka. Wycofuje swoj─ů wcze┼Ťniejsz─ů pro┼Ťb─Ö o przes┼éanie kolejnych egzemplarzy edycji parafrazy psa┼éterza [pi├│ra Campena, zapewne edycja Gryphiusa, Lyon, 1534], poniewa┼╝ dowiedzia┼é si─Ö, ┼╝e autorem zwi─Öz┼éego przek┼éadu [z kt├│rym zestawiono w tym wydaniu parafraz─Ö Campena] jest Huldrych Zwingli. Dantyszek wyra┼╝a niepochlebn─ů opini─Ö o Zwinglim. Prosi o przes┼éanie egzemplarza Biblii, wydanej ostatnio we Francji.

Dantyszek jest zadowolony, ┼╝e list z za┼é─ůczonym wierszem [prawdopodobnie Dantiscus, De vita sua] wzbudzi┼é uznanie De Scheppera i przyjaci├│┼é. Martwi si─Ö, ┼╝e w kopii, kt├│r─ů sobie zostawi┼é, znalaz┼é b┼é─Ödy. O ile nie s─ů one win─ů sekretarza, sk┼éada je na karb staro┼Ťci, poniewa┼╝ uko┼äczy┼é ju┼╝ 50 lat.

Dantyszek winszuje braciom Grudiusom [Ioannes Scecundus i Nicolaus Grudius] powrotu do ojczyzny. Pochwala te┼╝ wycofanie si─Ö hrabiego Nassau z ┼╝ycia dworskiego. Przekazuje uprzejmo┼Ťci jemu i hrabiemu Buren, kt├│rego list ostatnio otrzyma┼é.

Dantyszek wyra┼╝a pochlebn─ů opini─Ö o talentach Ferdynanda Korteza i negatywn─ů ÔÇô o niewdzi─Öczno┼Ťci Hieronima Sailera, mimo to nie wypiera si─Ö dawnej przyja┼║ni. Wspomina przys┼éugi, kt├│re wy┼Ťwiadczy┼é Sailerowi w Augsburgu.

Za┼é─ůcza osobn─ů kartk─Ö na temat Lyncken, kt├│rej brat pozostaje u niego na s┼éu┼╝bie, podobnie jak synowie pani de Bailleul oraz ┼Ťpiewaczki z Brukseli. Syn ┼Ťpiewaczki uczy si─Ö na organist─Ö.

Przekazuje wiadomo┼Ťci o swoim rodze┼ästwie i matce.

Cieszy si─Ö z odzyskania zdrowia przez Godschalka Ericksena. Pozdrawia hrabi├│w Emden [Enno i Johann Cirksena] oraz Wolfganga von Affenstein.

Popiera misj─Ö poselsk─ů De Scheppera do miast [Hanzy] i nalega na zawarcie pokoju. Niepokoi si─Ö zaogniaj─ůc─ů si─Ö sytuacj─ů w Danii, wyra┼╝aj─ůc zarazem trosk─Ö o los c├│rek kr├│la Chrystiana II.

Jest zadowolony z otrzymanych z Wiednia wie┼Ťci o schwytaniu i oddaniu pod s─ůd kr├│la Ferdynanda Jana [Beuckelszoon] van Leyden. Wyra┼╝a nadziej─Ö, ┼╝e do┼é─ůczy do niego tak┼╝e uj─Öty przez biskupa Bremy Wullenwever.

Ubolewa nad ┼Ťmierci─ů biskupa Rochester [Johna Fishera] oraz Thomasa More. Przesy┼éa De Schepperowi kopi─Ö listu papie┼╝a do kr├│la [Zygmunta I] na temat post─Öpowania kr├│la Anglii. Liczy, ┼╝e cesarz rozprawi si─Ö z tym cudzo┼éo┼╝nikiem i morderc─ů. Niepokoi si─Ö o bezpiecze┼ästwo Eustachego [Chapuys], przebywaj─ůcego z poselstwem na dworze angielskim.

Dziękuje De Schepperowi za przesłane relacje z Tunisu, cieszy się ze zwycięstw cesarza w Afryce. Przekazuje pozdrowienia Langhessusowi [Henrich Treusch von Buttlar]

Informuje, ┼╝e rodzina kr├│lewska przebywa na Litwie. Zawiadamia o zwyci─Östwach hetmana Jana Amora Tarnowskiego nad Moskw─ů (m.in. o zdobyciu twierdzy Starodub i wzi─Öciu do niewoli Fedora Ovchina-Telepnev-ObolenskyÔÇÖego) oraz o planowanej wyprawie przeciwko hospodarowi wo┼éoskiemu, zaatakowa┼é on bowiem Pokucie w dniu za┼Ťlubin kr├│lewny Jadwigo Jagiellonki (29 sierpnia 1535). Zawiadamia te┼╝ o awansach biskup├│w Andrzeja Krzyckiego, Piotra Gamrata i Jana Choje┼äskiego po ┼Ťmierci prymasa Macieja Drzewickiego. Kolejne zmiany nast─ůpi─ů w wyniku niedawnego zgonu Piotra Tomickiego.

Dantyszek przekazuje pozdrowienia ┼╝onie De Shceppera i jego synowi Cornelisowi jr.

W postscriptum skierowanym do Godschalka Ericksena dzi─Ökuje mu za tchn─ůcy ┼╝yczliwo┼Ťci─ů dopisek do listu De Scheppera.




R─Ökopi┼Ťmienne podstawy ┼║r├│d┼éowe:
1kopia kancelaryjna j─Özyk: ┼éacina, r─Ök─ů pisarza, BCz, 244, s. 43-52
2kopia język: łacina, XVIII w., BK, 232, s. 154-164
3kopia język: łacina, XVIII w., B. Ossol., 151, k. 128r-132r
4kopia język: łacina, XVIII w., BCz, 53 (TN), Nr 115, s. 437-455
5ekscerpt język: łacina, polski, XX w., B. PAU-PAN, 8243 (TK 5), a.1535, k. 86r-88v
6regest z ekscerptami język: łacina, angielski, XX w., CBKUL, R.III, 32, Nr 576

Pomocnicze podstawy źródłowe:
1regest j─Özyk: polski, XX w., B. PAU-PAN, 8248 (TK 10), k. 135
2regest j─Özyk: angielski, XX w., CBKUL, R.III, 32, Nr 577

Publikacje:
1Staro┼╝ytno┼Ťci s. 69-70 (ekscerpt j─Özyk: polski przek┼éad)
2DE VOCHT 1961 Nr DE, 317, s. 190-191 (angielski regest; ekscerpt)
3DE VOCHT 1961 Nr DE, 317, s. 255-258 (angielski regest; ekscerpt)
4AT 17 Nr 593, s. 733-743 (in extenso; polski regest)
5Españoles part IIIB, Nr 22, s. 328 (ekscerpt język: hiszpański przekład)
6CEID 2/2 (Letter No. 64) s. 325-342 (in extenso; angielski regest)
Podobizny źródeł dostępne tylko po zalogowaniu

Pełny tekst dostępny tylko po zalogowaniu